Preparing Panels

ENG – My wife and my youngest son have been ill the last couple of days. I think I may be have caught what they have as well as I didn’t feel too good today and I even fell asleep in the sofa this afternoon. I didn’t paint today but I did prepare a number of panels, so I thought I’d share the process with you.

I mainly use 6mm MDF panels as a carrier for my still life paintings. When I paint at other places, I sometimes use paper or Winsor & Newton canvas. I used to paint on cotton but I figure linen is best so whenever I buy new canvas now it’s linen. Anyway, I will be showing you how I prepare MDF for oil painting.

NL – Mijn vrouw en mijn jongste zoon waren ziek de laatste dagen en ik denk dat ik er ook van heb want vandaag voelde ik me niet zo lekker. Ik viel zelfs in slaap in de zetel deze namiddag. Ik heb niet geschilderd vandaag, maar ik ben wel aan het werk geweest, meerbepaald met het prepareren van panelen.

Ik gebruik vooral MDF panelen van 6mm voor mijn stillevens. Wanneer ik buitenshuis schilder gebruik ik soms papier of canvas van Winsor & Newton. Vroeger gebruikte ik katoen, maar tegenwoordig koop ik enkel nog linnen. Ik zal jullie tonen hoe ik MDF prepareer voor olieverf.

 

Here's where it all happens. The side light allows me to see every bump or bubble.

Here’s where it all happens.
The side light allows me to see every bump or bubble.

The roller, gesso, sanding paper and cloth is all we need.  Off we go!

The roller, gesso, sanding paper and cloth is all we need.
Off we go!

ENG – First you have your panels cut at the local hardware store. I check the edges of each panel before starting to prepare it, because sometimes the cut leaves a nicer edge at one side compared to the other. I prepare the side of the panel with the cleanest edges with Gesso. To do this, I use a paint roller, rather than a brush. It is a roller with hair, more specifically the shortest hair I can find. The longer the hairs on the roller, the more texture it will leave on the panel, but I like to prepare my panels as smooth as possible. Why? For 2 reasons:

  • Because my brushes last longer when used on a smooth surface
  • Because I am in full control of the textures on the panel. I prefer creating textures myself, rather than depending on already existing textures. When painting a figure or a face, carrier texture can cause unwanted effects.

NL – Nadat ik mijn panelen op maat hebt laten zagen, check ik steeds elk paneel of de randjes mooi proper zijn. Die kant met de mooiste randjes (bij het zagen kan het soms zijn dat er afbrokkeling is aan één kant) zal ik prepareren met gesso. Hiervoor gebruik ik een verfrolletje met haartjes (en geen spalter/borstel) Het rolletje moet zo’n kort mogelijke haren hebben want langere haren zorgen voor meer textuur, en ik wil mijn panelen zo effen mogelijk. Waarom zo effen mogelijk? 2 redenen:

  • Een effen ondergrond zorgt ervoor dat mijn penselen minder snel slijten.
  • Op die manier heb ik de textuur van mijn schilderij zelf onder controle. Ik creëer liever zelf ene textuur waar ik dat nodig acht, dan te moeten akkoord gaan met textuur waar het soms niet goed uitkomt. Bij figuratief werk of ene portret bvb kan textuur op de verkeerde plaats een ongewenst effect hebben.
Rolling, rolling, rolling... horizontally.

Rolling, rolling, rolling… horizontally.

 

... and vertically

… and vertically

 

ENG – I add 3 layers of gesso on each panel, starting horizontally, over vertically and back to horizontally. I don’t apply too much gesso per layer as it increases drying time and it doesn’t improve the quality of the preparation. 3 thin layers, eveny applied are enough to cover the panel completely and make sure the oil of the paint won’t be sucked into the MDF. When applying a layer, I keep rolling over the gesso in both directions repeatedly, making sure I use less pressure on the roller after each go. In the end, I don’t use pressure at all until all the airbubbles are gone. The light coming from the side allows me to see every uneven spot.

NL – Ik geef elk paneel 3 lagen gesso. De eerste laag breng ik horizontaal aan, de 2e verticaal, en de 3e terug horizontaal. Ik gebruik niet te veel gesso per laag. Dikke lagen gesso hebben niet meer zin t.o.v. dunne lagen. Het duurt enkel langer om te drogen en je hebt meer kans op oneffenheden. Drie dunne, evenredig aangebrachte lagen zijn voldoende om het paneel helemaal te bedekken en ervoor te zorgen dat de olie uit de verf niet in het MDF kan trekken. Het zijlicht zorgt ervoor dat ik elke oneffenheid kan zien en corrigeren.

Sanding between layers

Sanding between layers

ENG – I use the finest sandpaper I can find, the type that can be wet. The first layer of gesso dries quite quickly. Just a few minutes after applying it, the panel can be sanded. The 2nd layer takes longer to dry (about 10 min) and the 3rd layer dries in about 12 to 15 minutes, depending on the weather. It’s important not to wait too long before sanding. If you wait until the next day, you will have a tought time getting your panels smooth, and I can assure you you’ll end up with a sore shoulder the next day :p Usually, I can prepare about 30 panels of different sizes in about 2 hours time. This may seem quite slow for some (I know of painters that prepare 4 times as fast as I do!) but I figure that when I spend much time and energy in preparing my panels, there’s no chance of me being sloppy when painting. I want everything as good as possible, from start to finish!

NL – Ik gebruik het fijnste schuurpapier dat ik kan vinden, en van het soort dat nat mag worden. De eerste laag gesso droogt vrij snel. Al na enkele minuten kan ik het paneel schuren. De 2e laag heeft een langere droogtijd (ca 10 min) en de 3e nog langer. Deze droogt in 12 a 15 minuten, afhankelijk van het weer. Het is belangrijk niet te lang te wachten met schuren. Als je tot ‘s anderendaags wacht zul je het moeilijk hebben om je panelen vlak te krijgen, en je hebt gegarandeerd een stijve schouder :p Gewoonlijk kan ik zo’n 30 panelen van verschillende formaten prepareren in ongeveer 2 uur. Voor sommigen lijkt dit vrij traag (ik ken schilders die 4x zo snel prepareren dan ik), maar ik denk dan dat wanneer ik veel tijd en energie steek in het prepareren van mijn panelen, ik zeker niet slordig ga schilderen. Ik wil alles zo goed mogelijk, van begin tot einde!

2 comments for “Preparing Panels

  1. John
    27 April 2014 at 13:08

    Very well written article. It will be helpful to anyone who usess it, as well as yours truly

  2. 15 July 2015 at 00:49

    It’s a pity you don’t have a donate button! I’d certainly donate to this excellent blog!
    I guess for now i’ll settle for book-marking
    and adding your RSS feed to my Google account. I look forward to brand new updates and will
    share this blog with my Facebook group. Talk soon!

Comments are closed.